Powrót do strony głównej



Maciej Kozłowski

Astronom, ukończył studia na Wydziale Matematyki i Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego w 1967 r., zatrudniony jako asystent i później adiunkt w Obserwatorium Astronomicznym UW (z roczną przerwą w 1972 r. gdy był programistą w Centrum Obliczeniowym PAN). Od roku 1983 do 1999 pracował w Centrum Astronomicznym im. M. Kopernika w Warszawie. Pierwszy doktorant i długoletni współpracownik znakomitego polskiego astronoma prof. Bohdana Paczyńskiego. Prowadził badania naukowe w dziedzinach teorii ewolucji gwiazd oraz teorii dysków materii rotującej wokół gwiazd i wokół masywnych czarnych dziur. Doktorat (1973) na temat „Wieloznaczność rozwiązań równań budowy wewnętrznej dla masywnych gwiazd palących hel w centrum”, zaś najczęściej cytowana publikacja to „The Analytic Theory of Fluid Disks Orbiting the Kerr Black Hole”, Astronomy and Astrophysics, 63, 209, 1978 (współautorami byli M.A. Abramowicz i M. Jaroszyński). W 1976 r. otrzymał nagrodę naukową Wydziału III PAN za cykl prac „Linear Series of Stellar Models”, publikowanych wspólnie z prof. B. Paczyńskim. Dłuższe zagraniczne pobyty naukowe na Uniwersytecie w Amsterdamie (1973, 3 mies.), na Uniwersytecie Harvarda (1981, 5 mies.) i na Uniwersytecie Princeton (1990, 3 mies.). Prowadził zajęcia dydaktyczne dla studentów astronomii UW z astrofizyki obserwacyjnej, metod numerycznych i języków programowania, a nadto pracownię komputerową. W latach1987-1999 kierownik Ośrodka Komputerowego w Centrum Astronomicznym PAN. Członek Polskiego Towarzystwa Astronomicznego i Międzynarodowej Unii Astronomicznej.

W 1987 r. zorganizował serwis wymiany poczty komputerowej ze światem, obsługujący pracowników Centrum Astronomicznego, w 1989 r. inicjator i współrealizator dołączenia Polski do światowych sieci komputerowych, styczniu 1991 r. współinicjator polskiego Internetu. W latach 1991-1993 członek działającego przy Uniwersytecie Warszawskim Zespołu Koordynacyjnego Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej. Współinicjator (1992) budowy miejskiej sieci komputerowej w Warszawie, opartej o łącza światłowodowe i następnie kierujący przy jej budowie i eksploatacji. Współtwórca (1993) Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej (NASK) – jednostki badawczo-rozwojowej powołanej dla celów budowy rozległych akademickich sieci komputerowych w Polsce i w celu koordynacji polskiego Internetu. W latach 1993-1996 Zastępca Dyrektora NASK – Pełnomocnik d.s. Miejskiej Sieci Komputerowej WARMAN, w latach 1997-1999 Zastępca Dyrektora NASK do spraw naukowych, a w latach 2000-2009 Dyrektor NASK.

Współtwórca (1994) CEENet (Central and Eastern European Networking Association) – stowarzyszenia podmiotów tworzących akademickie sieci komputerowe we wszystkich (!) krajach Europy centralnej i wschodniej, bałkańskich, zakaukaskich i zakaspijskich; przez pierwsze pół roku sekretarz tej organizacji. Współzałożyciel (1998) CENTR (Council of European National Top Level Domain Registries) – Europo-centrycznego stowarzyszenia podmiotów administrujących domenami krajowymi Internetu.

Programy o szczególnym znaczeniu prowadzone przez NASK z inicjatywy i z zaangażowaniem MKo: (1) „Skarby Dziedzictwa Narodowego” i „Miasta w Dokumencie Archiwalnym” – oba z wykorzystaniem portalu „Polska.pl”, realizowane z udziałem wielu podmiotów, a przede wszystkim Archiwum Głównego Akt Dawnych, (2) .„Safer Internet”, realizowany wspólnie z Fundacją „Dzieci Niczyje” – ochrona dzieci i młodzieży w Internecie, (3) Hotline „Dyżurnet.pl – przeciwdziałanie treściom nielegalnym pojawiającym się w Internecie, w szczególności wytworzonych z udziałem dzieci lub zagrażającym ich bezpieczeństwu, (4) rejestr domen .pl – obecnie czwarty co do wielkości rejestr narodowy w krajach UE, (5) rozwój CERT Polska (Computer Emergency Response Team) – reagowanie na zdarzenia naruszające bezpieczeństwo sieci, zaangażowanie w wielkie projekty międzynarodowe, mające na celu bezpieczeństwo Internetu, (6) radiowa transmisji danych – pierwsza sieć krajowa wykorzystująca pasmo 3,7 GHz, (7) działalność naukowa NASK – była ona prowadzona w oparciu o środki jedynie własne, ale na tyle efektywnie, że w oparciu o jej wyniki w 2006 r. NASK otrzymał kategorię naukową „1” (najwyższą) według klasyfikacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Wyróżnienia: Złoty Krzyż Zasługi (1991, w 10-lecie Internetu w Polsce), odznaka honorowa „Za zasługi dla archiwistyki” przyznana przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych (2003), honorowe członkostwo Federacji Bibliotek Kościelnych FIDES (2004), w latach 2001-2010 członek Rady Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji, nagroda Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji „za 20 lat pozytywistycznej pracy na rzecz rozwoju Internetu w Polsce” (2011), nominacja do nagrody „Infostar” Centrum Promocji Informatyki i Polskiego Towarzystwa Informatycznego (2011).

(01) Bohdan Paczyński (1940-2007): najwybitniejszy polski astronom XX wieku i jeden z najwybitniejszych astrofizyków na świecie; badania w dziedzinach teorii ewolucji gwiazd, teorii ewolucji gwiazd podwójnych, dysków akrecyjnych, mikrosoczewkowania grawitacyjnego, rozbłysków gamma.

(02) Za pracę „Wieloznaczność rozwiązań równań budowy wewnętrznej dla masywnych gwiazd palących hel w centrum”, wykonaną pod kierunkiem prof. Bohdana Paczyńskiego

(03) Praca najczęściej cytowana: M. Kozłowski, M.A. Abramowicz, M. Jaroszyński, „The Analytic Theory of Fluid Disks Orbiting the Kerr Black Hole”, Astronomy and Astrophysics, 63, 209, (1978). W 1976 r. nagroda naukowa Wydziału III PAN za cykl prac „Linear Series of Stellar Models”, publikowanych wspólnie z prof. B. Paczyńskim.

(04) W epoce przed pojawieniem się PC i stacji roboczych w szczególności EMC GIER (zainstalowany na Wydziale Matematyki UW), Odra 1204 i Odra 1305 (Centrum Obliczeniowe PAN), IBM 1440 (ZOWAR), CDC 3170 (Główna Dyspozycja Mocy), CDC Cyber 72/73 (Cyfronet Świerk i Universiteit van Amsterdam), od 1975 r. zakupiony przez Centrum Astronomiczne PAN minikomputer Digital Equipment PDP 11/45 (będący wzorcem dla minikomputerów SM4, produkowanych m. in. przez MERA), nadto Data General NOVA 4 (Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics), Digital Equipment VAX 8600 (Princeton University).

(05) m. in. Astrofizyka obserwacyjna dla studentów astronomii UW, astronomia dla fizyków, metody numeryczne i pracownia komputerowa dla studentów astronomii, system redagowania dokumentów TEX

(06) Algol i Fortan na Kursach Zastosowań Informatyki PAN, Fortran i Pascal dla studentów astronomii, Logo dla grupy dzieci w wieku 10-14 lat.

(07) W 1991 r. twórca dużej lokalnej sieci komputerowej TCP/IP (obejmującej ok. 30 komputerów), włączonej następnie do Internetu.

(08) wzorowany na serwisie uruchomionym kilka miesięcy wcześniej na Wydziale Fizyki UW

(09) działania zostały podjęte wspólnie z Jackiem Gajewskim z Wydziału Fizyki UW

(10) „Bitnet”: „Because it’s time network” – oparta na komputerach „mainframe” firmy IBM sieć wykorzystująca mechanizm poczty komputerowej, popularna w środowisku akademickim, w Europie występująca pod nazwą EARN (European Academic and Research Network), a w USA CREN (Computer Research and Education Network). Później implementacje na platformach sprzętowych VAX, SUN, a nawet PC.

(11) Pisemne wyrażenie zgody nastąpiło ok. 20 stycznia 1990 r. Osoby szczególnie zaangażowane: prof. Bohdan Paczyński, prof. Jeremy Ostriker, prof. Ira Fuchs (wszyscy Princeton University) oraz prof. Bronisław Geremek.

(12) Nastąpiło ono w formie Jednostkowego Programu Badawczo-Rozwojowego 8.29 „Prace związane z przystąpieniem szkół wyższych i instytucji naukowych do sieci EARN/Bitnet”. Osoby szczególnie zaangażowane: prof. Stefan Amsterdamski (Urząd Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń), prof. Tomasz Hofmokl (Wydział Fizyki UW, prof. Andrzej Kajetan Wróblewski (Rektor UW), prof. Wojciech Dziembowski (Dyrektor Centrum Astronomicznego PAN).

(13) Uruchomienie międzynarodowego łącza tej sieci nastąpiło 17 lipca 1990 r. Osoby szczególnie zaangażowane: prof. Tomasz Hofmokl (kierownik projektu), Andrzej Zienkiewicz (kierownik techniczny), Tadeusz Węgrzynowski (Dyrektor Centrum Informatycznego UW), Andrzej Smereczyński (koordynator krajowy sieci EARN). Przy realizacji sieci krajowej oparto się o kadrę realizowanego w latach 1987-1990 programu KASK (Krajowa Akademicka Sieć Komputerowa; kier. prof. Daniel Józef Bem z Politechniki Wrocławskiej), którego celem było zbudowanie sieci X.25, zrealizowanej później z wykorzystaniem jednego z kanałów logicznych czteroprotokołowego krajowego szkieletu sieci EARN/Bitnet (główni twórcy tego rozwiązania: Andrzej Zienkiewicz oraz obywatel Szwecji Henryk Maltborg).

(14) łącznie z Krzysztofem Hellerem z Wydziału Fizyki UJ i Rafałem Pietrakiem z Wydziału Fizyki UW, którzy wykonali następnie główne czynności techniczne i uzgodnili aspekty międzynarodowe. Jako łącza międzymiastowe wykorzystano jeden z kanałów logicznych krajowego szkieletu sieci EARN/Bitnet.

(15) Pozostali członkowie Zespołu: prof. Tomasz Hofmokl (kierownik; Wydział Fizyki UW), prof. Antoni Kreczmar (wydział Matematyki i Informatyki UW), prof. Daniel Józef Bem (Politechnika Wrocławska). W pracach Zespołu uczestniczyli także: Andrzej Zienkiewicz (Kierownik Techniczny) i Tadeusz Węgrzynowski (Dyrektor Centrum Informatycznego UW).

(16) Inne osoby szczególnie zaangażowane w promocję idei i następnie w budowę sieci: Roman Szwed, Marcin Gromisz, Rafał Pietrak (wszyscy z Wydziału Fizyki UW), prof. Andrzej Wierzbicki, Tadeusz Rogowski, Roman Adamiec (wszyscy Politechnika Warszawska), Andrzej Zienkiewicz (kierownik techniczny), Wiktor Krzanowski, Krzysztof Silicki, Tadeusz Bieńkowski (wszyscy UW i następnie NASK).

(17) Współautor (wspólnie z prof. Michałem Nawrockim – Prorektorem UW) porozumienia środowiskowego naukowych i akademickich jednostek Warszawy „w sprawie uczestnictwa w budowie i przyszłego korzystania z Miejskiej Sieci komputerowej w Warszawie oraz z Komputerów Dużej Mocy”. Szczególnym osiągnięciem Rady były działania na rzecz samoorganizacji środowiska naukowego i akademickiego Warszawy przy absorpcji środków Komitetu Badań Naukowych przeznaczanych na budowę lokalnych sieci komputerowych.

(18) Inne osoby zaangażowane szczególnie w utworzenie NASK JBR: mec. Maria Ziółkowska, prof. Tomasz Hofmokl, Andrzej Zienkiewicz, prof. Witold Karczewski (Przewodniczący Komitetu Badań Naukowych), prof. Andrzej Wierzbicki (Przewodniczący Rady Naukowej NASK).

(19) Pierwsze finansowanie budowy sieci ze środków Komitetu Badań Naukowych nastąpiło pod koniec 1992 r. (przyznano wówczas także środki na budowę sieci miejskich w Poznaniu i w Krakowie). Dalsze finansowanie budowy sieci nastąpiło w latach 1993-1996 w ramach „Programu Rozwoju Infrastruktury Informatycznej Nauki” KBN, obejmującego budowę sieci miejskich w 8, a później aż w 21 ośrodkach akademickich w Polsce.

(20) Mianowanie nastąpiło w okolicznościach dramatycznego kryzysu organizacyjnego i finansowego NASK, który został jednak szybko przezwyciężony.

(21) po wygraniu konkursu na stanowisko Dyrektora NASK w roku 2000, a następnie w roku 2005.

(22) Odwołanie z funkcji Dyrektora przez Panią Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nastąpiło w trakcie kadencji, przy domniemaniu dopuszczenia z naruszeniem prawa do powstania strat. Śledztwo prokuratorskie w tej sprawie nie potwierdziło jednak zarzutów i zostało umorzone (decyzja jest ostateczna).

(23) W praktyce propagacja rozwoju Internetu w krajach Europy centralnej i wschodniej, jako że sieć Bitnet była wówczas już w stanie regresu.

(24) Stowarzyszenie podmiotów realizujących budowę akademickich sieci komputerowych we wszystkich (!) krajach Europy centralnej i wschodniej, bałkańskich, zakaukaskich i zakaspijskich, a nadto w Austrii. Twórcą organizacji był Peter Rastl – Dyrektor Centrum Komputerowego Uniwersytetu Wiedeńskiego; jej pierwszym Prezesem był prof. Tomasz Hofmokl; sekretarzem CEENet od połowy 1994 r. pozostaje do dziś Jacek Gajewski. Organizacja ta stała się w szczególności platformą zainicjowanego przez NASK (CERT Polska) międzynarodowego programu bezpieczeństwa sieci w krajach zakaukaskich i zakaspijskich.

(25) CENTR – Council of European National Top Level Domain Registries. Najsilniejsza organizacja tego typu w świecie. Skupia obecnie 50 rejestrów narodowych i dodatkowo 10 rejestrów „stowarzyszonych”.

(26) „Skarby Dziedzictwa Narodowego” – program rozpoczęty w 2002 r. we współpracy z Naczelną Dyrekcją Archiwów Państwowych (w szczególności z Archiwum Głównym Akt Dawnych) – publikacja w Internecie (portal Polska.pl) najcenniejszych dokumentów archiwalnych zakresu historii i kultury Polski. Realizacja programu we współpracy z licznymi bibliotekami, muzeami i z osobami prywatnymi.

(27) „Miasta w Dokumencie Archiwalnym” – program rozpoczęty w 2003 r.– publikacja w Internecie (portal Polska.pl) dokumentów archiwalnych, a także dokumentów instytucji lokalnych i dokumentów rodzinnych, dotyczących miejscowości, które miały niegdyś duże znaczenie, a potem (w większości) znaczenie to utraciły („ małe Ojczyzny”). Objęto nim 46 miejscowości.

(28) Portal Polska.pl jest sukcesorem „Polskiej strony domowej” – pierwszej polskiej strony internetowej www, działajacej w trybie graficznym, uruchomionej pod koniec 1993 r. przez Wydział Fizyki UW. Został utworzony przez NASK w kwietniu 1966 r., zaś w 2002 r. zmodernizowany, w szczególności wyposażony w narzędzia do prezentacji dokumentów archiwalnych. Ciekawsze kolekcje” „Skarby doby piastowskiej”, „Dokumenty papieskie na przestrzeni wieków”, „U źródeł polskiej demokracji”.

(29) „Safer Internet” – realizowany od 2004 r. (z dofinansowaniem Komisji Europejskiej) wspólnie z Fundacją „Dzieci Niczyje” program mający na celu ochronę dzieci i młodzieży w Internecie. Działania: (1) „Awareness”: budowanie świadomości o zagrożeniach i propagowanie zasad bezpiecznego korzystania z Internetu, (2) Hotline (realizowany przez NASK, patrz niżej), (3) „Helpline”: pomoc dzieciom ofiarom przemocy i nieuczciwości w Internecie (realizowany przez FDN).

(30) Dyżurnet.pl – Hotline – działający w NASK od początku 2005 r. zespół, mający na celu przeciwdziałanie treściom nielegalnym pojawiającym się w Internecie, w szczególności wytworzonych z udziałem dzieci lub zagrażającym ich bezpieczeństwu – z misją dążenia do usunięcia takich treści. Działania we współpracy międzynarodowej, opartej o stowarzyszenie INHOPE zrzeszające zespoły operujące w 38 krajach.

(31) Zarządzany przez NASK rejestr domeny krajowej .pl przeszedł – szczególnie w latach 2002-2008 – zasadniczą ewolucję, w efekcie której stał się jednym z najbardziej zliberalizowanych w świecie rejestrów krajowych, wykreowano konkurencyjny rynek rejestratorów domeny .pl (Partnerów NASK), ułatwiono rozstrzyganie sporów o prawo do nazwy domenowej (Sąd Polubowny działający przy polskiej Izbie Informatyki i Telekomunikacji), doprowadzono do perfekcji organizacyjnej i technicznej ze szczególną dbałością o bezpieczeństwo rejestru. Stał się on czwartym co do wielkości rejestrem wśród krajów UE

(32) Misją działającego przy NASK od 1996 r. zespołu CERT Polska (animator: Krzysztof Silicki; długoletni kierownik zespołu: Mirosław Maj) jest reagowanie na zdarzenia naruszające bezpieczeństwo sieci. Szczególnie w latach 2004-2008 CERT Polska stał się uczestnikiem, a w kilku przypadkach liderem projektów o znaczeniu światowym, mających na celu poprawę bezpieczeństwa sieci, diagnostykę zagrożeń, eliminację lub destrukcję nowych mechanizmów ataku.

(33) W dwóch przetargach przeprowadzonych przez Urząd Regulacji Telekomunikacji i Poczty w 2004 i 2005 r. NASK uzyskał licencję na wykorzystanie czterech par kanałów dupleksowych (2x3.5 MHz) w paśmie radiowym 3.6-3.8 GHz do transmisji danych. W oparciu o nie została zbudowana sieć transmisji danych, obejmująca swym zasięgiem w szczególności tereny podmiejskie większych miast w Polsce (realizcja: Tomasz Chlebowski, Krzysztof Silicki, Zbigniew Zagdański). Przedsięwzięciem o szczególnym znaczeniu był realizowany w latach 2005-2007 projekt infrastrukturalny „e-Świętokrzyskie – budowa sieci radiowej” zrealizowany z dofinansowaniem w ramach działania ZPORR 1.5 „Budowa Społeczeństwa Informacyjnego” (kier. Maria Trąmpczyńska). Było to przedsięwzięcie wyprzedzające o wiele lat podobne rozwiązania.

(34) W 2001 r. została wznowiona działalność naukowa NASK, zawieszona w efekcie kryzysu, który dotknął NASK w latach 1998-1999. Była prowadzona w oparciu o środki jedynie własne, ale na tyle efektywnie, że w oparciu o jej wyniki w grudniu 2006 r. NASK otrzymał kategorię naukową „1” (najwyższą) według klasyfikacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

(35) Członkostwo z wyboru (pięciokrotnego).


© 2011 Dwór Wilkowice